بهروز آفاق کیست وچرا بی بی سی بهائی است ؟!

در اين نوشتار،اهداف دولت بریتانیا از تاسیس رادیوی فارسی بی‌بی‌سی تحت نفوذ  مستقیم بهائیان ایرانی تبار، مداخلات وزارت خارجه بریتانیا در سیاست‌گذاری‌های این رسانه ، حضور چشمگیر بهائیان در سطوح مختلف آن و عدم استقلال این رسانه از دولت بریتانیا  مورد بررسی قرار می گیرد .

دولت بریتانیا ، بنگاه خبری بی بی سی و  فرقه بهائیت
در برنامه امشب نوبت شما که موضوع آن رسم ورسومات عید نوروز بود دختری که خود را آزاده معرفی می کرد از مالزی تماس گرفت. در این برنامه که معمولا کاری به دیانت افراد تماس گرفته ندارد، در مورد این دختر، استثنائی قائل شد ومجری با بیان اینکه گویا شما بهائی هستید بحث را به نوروز وبهائیت کشاند ودختر هم که گویا منتظر این فرصت بود، یا شاید هم از قبل هماهنگ شده بود ، شروع کرد به تبلیغ فرقه من درآوردی بهائیت.
این که گفته می شود بی بی سی فارسی اصولا بهائی زاده است دلایلی دارد که به بهانه این تماس ، بخشی از نفوذ بهائی ها را در ساختار این شبکه مرور می کنیم:

دو سال و نیم پیش از این بود که وزیر دارایی وقت انگلیس ، طی سخنانی در مؤسسه پژوهشی "چتم هاوس" لندناز تخصیص بودجه سالیانه پانزده میلیون پوند ،  برای راه اندازی و اداره شبکه تلویزیونی فارسی زبان بی بی سی سخن گفت. وزیر سابق دارایی بریتانیا در این سخنرانی گفت که این بودجه پس از آن تخصیص داده شد که طرح راه اندازی این شبکه تلویزیونی را مدیران ارشد بی بی سی ریخته و به تأیید هیئت امنا و وزارت خارجه بریتانیا رساندند.

 تخصیص بودجه از سوی دولت بریتانیا برای یک رسانه که می خواهد بر روی مخاطبین ایرانی خود کار روانی متراکم کند،آنقدر شبهه زا بود که وزیر دولت بریتانیا هم متوجه آن شد و برای رفع آن تدبیر کرد. خصوصا این مساله زمانی اهمیت خود را نمایان می کرد که مقامات بریتانیا کینه قدیمی مردم ایران را از "سیاستهای انگلیسی" به یاد می آورند. در این رابطه وزیر دارایی بریتانیا در سخنرانی خود ادعای جالبی مطرح کرد و گفت که تلویزیون فارسی بی بی سی اگر چه قرار است بودجه دولتی بگیرد اما در سیاستهای خبری خود "کاملاً مستقل" از دولت بریتانیا عمل خواهد کرد. این در حالیست که بنگاه خبری بی بی سی تجربه مشابهی را درحوزه رسانه های صوتی سالهاست تجربه می کند.

تحقیقات نشان می دهد رادیو فارسی زبان بی بی سی دقیقا با نفوذ مستقیم بهائیان ایرانی تبار راه اندازی شده و در طول این سالها سعی کرده زمینه روانی را برای اجرای سیاستهای دولت بریتانیا در ایران فراهم کند. این درحالیست که حتی در دوره اخیر هم نفوذ بهائیان در این رسانه کمتر نشده و همچنان محوری است. سیاستهای این رسانه در دوره پیش از ملی شدن صنعت نفت به وضوح علیه منافع ملت ایران در ملی شدن این صنعت و به نفع حاکمیت بریتانیا بوده است. پس از انقلاب نیز رادیو فارسی زبان بی بی سی تلاش کرده تا نقش محوری رسانه های اپوزیسیون نظام را از آن خود کند.

 اکنون اگرچه از پشت پرده راه اندازان و سیاستگذاران این شبکه تلویزیونی اطلاعات دقیقی در دست نیست اما نگاهی به پرونده نسخه رادیویی وابسته به این بنگاه می تواند رمز گشایی از آنچه ناگفته است و احتمالا مخفی خواهد ماند،نماید. پشت پرده هایی که با توجه به تمرکز رهبری بهائیان در سرزمین فلسطین اشغالی، از ارتباط وثیق بی بی سی فارسی ،رژیم صهیونیستی و اپوزیسیون سیاسی نظام پرده بردارد. این نوشتار قصد دارد به این سوال اساسی و ریشه‌ای پاسخ بدهد که با توجه به تصدی امور بخش فارسی بی‌بی‌سی از بدو تاسیس آن توسط یکی از رهبران بهائیت، تاثیر بهائیت در بی‌بی‌سی فارسی تا چه حدی است و آیا این رسانه را می‌توان تریبون فارسی‌زبان بهائیان دانست؟

اهدافتاسیس رادیوی فارسی بی‌بی‌سی وحضور چشمگیر بهائیان در سطوح مختلف آن

رادیوی فارسی بی‌بی‌سی برای مقابله با تبلیغات رادیو فارسی‌زبان برلین آلمان و همچنین برای زمینه‌چینی و توجیه اشغال نظامی ایران توسط نیروهای نظامی بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی تاسیس شد که از چند ماه پیش از شروع به کار این رادیو، متفقین در تدارک انجام آن بودند و در واقع رادیو فارسی‌زبان را با این هدف تاسیس کردند که چهره مثبتی از اقدام آینده خود در افکار عمومی مردم ایران ایجاد کنند. (۱) رادیو فارسی بی‌بی‌سی در دوم دی ماه ۱۳۱۹یعنی درست هشت ماه قبل از حمله متفقین به ایران در شهریور ۱۳۲۰ آغاز به کار کرد. (۲)اما نکته دیگری که در موضوع راه‌اندازی رادیو فارسی بی‌بی‌سی اهمیت دارد تصدی مسئولیت "حسن موقر بالیوزی(۳)" (۱۹۸۰- ۱۹۰۸میلادی) از رهبران سرشناس بهائیان در رادیو فارسی زبان بی‌بی‌سی بود که بر اساس اسناد داخلی آرشیو سرویس جهانی بی‌بی‌سی، با دخالت وزارت خارجه صورت گرفته است. از آن پس، تجربه نشان داد که چه در مساله تاثیرگذاری بهائیان در سیاست‌گذاری بخش فارسی، چه در مورد جذب ناراضیان مستاصل سیاسی ایرانی و چه در مورد مداخلات وزارت خارجه بریتانیا در سیاست‌گذاری‌های این رسانه البته با بازنگری‌ها و فراز و فرودهایی، حکایت همچنان باقی است. یکی از مواردی که چه مسئولان سرویس جهانی بی‌بی‌سی و چه گزارشگران تاریخ بخش فارسی آن، خواسته یا ناخواسته، از کنار آن گذشته و یا آن را بسیار کم رنگ نشان داده‌اند، حضور و تاثیر انکار نشدنی حسن موقر بالیوزی و دیگر بهائیان در یک دوره طولانی در سطوح جدی و سیاستگذاری این رسانه است. بالیوزی نخستین کسی بود که در ابتدای تاسیس بی‌بی‌سی فارسی از آن رادیو برای مخاطبان سخن گفت (۴). وی از اعضای خاندان افنان و از اقوام نزدیک "میرزا علی محمد باب" و فرزند "محمد علی (محمود) موقرالدوله بالیوزی"، حاکم پیشین بوشهر و وزیر فواید عامه و تجارت در کابینه کودتای سید ضیاءالدین طباطبایی در اواخر ۱۲۹۹ و اوایل ۱۳۰۰ شمسی بود(۵).

 بالیوزی در شرایطی به استخدام بی‌بی‌سی درآمد که چند ماهی قبل از آن به عضویت مجمع ملی بهائیان موسوم به "رضوان" درآمده بود. بالیوزی چند سال بعد از تاسیس بخش فارسی، به عنوان نزدیک‌ترین مشاوران "شوقی افندی ربانی" آخرین رهبر شناخته شده بهائیان جهان، در سال ۱۹۵۶به عنوان به اصطلاح یکی از ایادی امرالله، به قول پیروان آن کیش، منصوب شد که به منزله عضویت در بالاترین شورای اداری و دینی بهائیت (تقریباً معادل کاردینال ارشد در مذهب کاتولیک) است.

بالیوزی علاوه بر نگارش حدود ده اثر با موضوع تاریخ و تبلیغ بهائیت، سال‌ها رییس "محفل ملی معنوی بهائیان" جزایر بریتانیا بود که این سمت به منزله ریاست کل اداری و اجرایی بهائیان بریتانیا محسوب می‌شد(۶).

وی در طول حدود دو دهه کار در بی‌بی‌سی فارسی، عملاً به یکی از افراد کلیدی و به شدت تاثیرگذار این شبکه تبدیل شد(۷). بالیوزی در این مدت با همه قوا هم به امور رسانه اشتغال داشت و هم به امورات دینی خود؛ و از این طریق ثابت کرد که مسئولان بی‌بی‌سی دست‌کم در بخش فارسی، نسبت به منشور خود درباره ضرورت حفظ بی‌طرفی دبیران، تهیه‌کنندگان و کارکنان در زمینه سیاسی و دینی، پایبند نیستند.

حضور چشمگیر بهائیان در سطوح مختلف سرویس جهانی بی‌بی‌سی از مدیریت‌های کلان آن شبکه به پایین، ضمن تاثیرگذاری‌های نامحسوس پنهان خود در لایه‌های زیرین این شبکه، گاه نمودهای آشکاری نیز داشته که از آن میان می‌توان به مصاحبه کاملاً تبلیغاتی و فرمایشی با "مری مکسول" (ملقب به روحیه خانم) ، بیوه شوقی افندی رهبر سابق بهائیان، در تاریخ ۱۸ آگوست ۱۹۸۱ اشاره کرد.

 تهیه رپرتاژ آگهی‌های گزارش‌گونه، منحصر به سال‌های گذشته در بی‌بی‌سی نبوده و انتشار اخبار و گزارش‌های متعدد در این موضوع نشان دهنده تدوام این سیاست و استفاده بی‌بی‌سی از کارت بهائیت علیه ایران است. در این باره برای نمونه می‌توان به مجموعه گزارش‌های متعدد جانبدارانه و آگهی‌گونه خبرنگاران اعزامی بخش فارسی در اسراییل و درباره مراکز مختلف بهائی در عکا و دیگر سرزمین‌های فلسطینی اشاره کرد که در ماه می ۲۰۰۷ برای رادیو و وب سایت بی‌بی‌سی فارسی تهیه شد. در این مطالب، گزارشگران اعزامی بخش فارسی بی‌بی‌سی، حکومت ایران را به بهائی‌ستیزی و یهودی‌ستیزی متهم کردند. با بررسی موضوعات، عناوین و محتوای این قبیل نوشته‌ها تعجب نخواهیم کرد اگر بدانیم که همه گزارشگران اعزامی و تهیه‌کنندگان این قبیل آگهی‌های گزارش‌گونه در عکا و دیگر شهرهای آن خطه، به سرعت راه ترقی را در بی‌بی‌سی فارسی پیمودند و همه آن‌ها در تغییر و تحولات اخیر این شبکه، ارتقای رتبه یافته و از هم اکنون جایگاه بالایی در تلویزیون در آستانه تاسیس آن یافته‌اند.

با توجه به تصدی بخش‌های مختلف بی‌بی‌سی فارسی از سوی بهائیان متنفذ و سرشناس، معلوم نیست چگونه می‌توان این ادعای مدیران سرویس جهانی بی‌بی‌سی مانند "بهروز آفاق" و "عنایت فانی" را در مورد استقلال عمل تحریریه و تاثیر نپذیرفتن از جریانات بیرونی قبول کرد. واقعیت این است که بهائیان امروز در جهان هیچ رسانه‌ای مورد اعتمادتر از بی‌بی‌سی فارسی برای خود سراغ ندارند چرا که این رسانه به دستاویزی برای اعمال سلائق و ابراز بدعت‌های دینی این گروه تبدیل شده است.

 

پی‌نوشت‌ها:

۱. برای چند زندگی نامه از دیدگاه های مختلف درباره لمبتون ر.ک: جریانهای اصلی تاریخ‌نگاری در عصر پهلوی، سیمین فصیحی، نشر نوند، مشهد، ۱۳۷۲، آن لمبتون: ایران شناس بریتانیایی از سفارت تا پژوهش، شهران طبری، رادیو فردا، ۱۰ مرداد

۱۳۸۷، http://www.radiofarda.com/Article/2008/07/31/o2_lampton_iran.htmlProfessor Ann Lambton: Persian scholar, The Times, July
۲۳۲۰۰۸http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article4379464.ece

۲. حسین شهیدی،

Injaalandanast The BBC Persian Service 60 years on ,http://www.iranian.com/History/2001/September/BBC ،

گفتنی است که "معصومه طرفه" در آغاز چکیده نامه پژوهش خود به اشتباه تاسیس بخش فارسی شبکه جهانی بی‌بی‌سی را سال‌های واپسین جنگ جهانی دوم ذکر کرده است:

 http://www.open.ac.uk/socialsciences/diasporas/conference

/pdf/history_of_bbc_persian_service.pdf , p.‎2

۳.برای زندگی‌نامه کوتاه از سوی هم کیشان موقر بالیوزی ر.ک:

Bahá í World, Vol XVIII, 1979-1983, Haifa: Bahá í World Centre, 1986, pp. 351-366.

۴.، http://bahai-library.com/file.php5?file=francis_balyuzi_biography&language 

Hasan M.‎Balyuzi, Hand of the Cause of God, the treasure of all humanity، By: Richard Francis, 1998

۵. دولت‌های ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میر حسین موسوی بر اساس دفتر ثبت کابینه‌های نخست وزیری، اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، وزارت ارشاد اسلامی، تهران، ۱۳۷۸، صص ۵۰۵ و ۱۱۴

۶http://www.bahai-publishing-trust.co.uk/acatalog

7./BPT_BOOKS_ABOUT_THE_B_B_19.htmlHasan M.‎Balyuzi Hand of the Cause of God the Treasure of All Humanity, By Richard rancis,http://bahai-library.com/file.php5?file=francis_balyuzi_biography&language

 

منبع:www.nobatema.com

تمام حقوق این پورتال برای مؤسّسه بهائی‌پژوهی محفوظ است.

کپی‌رایت© بهائی‌پژوهی؛ ۱۳۹۷-۱۳۸۵.

Back To Top